Обложувањето на над/под гемови во тенис се заснова на едно едноставно прашање: колку гемови вкупно ќе бидат одиграни на натпреварот?
Наместо да се предвидува кој тенисер ќе победи, се поставува граница, на пример 22.5, 24.5 или 38.5 гемови. Потоа се избира дали конечниот број ќе биде над или под таа граница.
Клучот е правилно да се пресметаат гемовите во секој сет.
Ако мечот заврши:
6:4, 6:3
во првиот сет има 10 гемови, а во вториот 9.
Вкупно:
10 + 9 = 19 гемови
Ако линијата била 18.5, изборот над 18.5 е добитен. Ако линијата била 19.5, добитен е изборот под 19.5.
Пресметката станува малку поинтересна кога има сетови 7:5, 7:6, меч во три или пет сета, како и ситуации во кои тенисер го предава натпреварот.
Што значи над/под гемови во тенис?
Кај овој вид облог се зема вкупниот број одиграни гемови на двајцата тенисери.
Да претпоставиме дека линијата е:
Над/под 22.5 гемови
Тоа значи:
- над 22.5 е добитно ако има 23 или повеќе гемови;
- под 22.5 е добитно ако има најмногу 22 гемови.
Половина гем не може да се одигра, па линијата од .5 создава јасна граница.
Нема можност натпреварот да заврши со точно 22.5 гемови.
Истата логика важи за:
- 19.5
- 20.5
- 21.5
- 22.5
- 23.5
- 24.5
- 38.5
и сите други линии што завршуваат на половина гем.
За почетници кои сè уште ги учат различните тениски пазари, корисно е прво да се разбере како функционира обложувањето на тенис, бидејќи гемовите се само еден од начините на кои може да се постави облог на меч.
Како се бројат гемовите во еден сет?
За да го добиеме вкупниот број, само ги собираме гемовите што ги освоиле двајцата тенисери.
Ако сетот заврши:
6:0
вкупно се одиграни:
6 + 0 = 6 гемови
Ако заврши:
6:3
имаме:
6 + 3 = 9 гемови
Кај:
6:4
имаме 10 гемови.
Кај:
7:5
имаме 12.
Кај:
7:6
имаме 13 гемови.
Според правилата на тенисот, во стандарден сет тенисерот треба да освои шест гемови со најмалку два гема предност. Ако резултатот стигне до 6:6 во сет што користи тај-брејк, се игра тај-брејк гем, а победникот го добива сетот со 7:6.
Затоа најчестите завршени сетови даваат:
| Резултат во сет | Вкупно гемови |
|---|---|
| 6:0 | 6 |
| 6:1 | 7 |
| 6:2 | 8 |
| 6:3 | 9 |
| 6:4 | 10 |
| 7:5 | 12 |
| 7:6 | 13 |
Оваа табела значително ја олеснува пресметката.
Дали тај-брејкот се брои како посебен гем?
Да.
Сет што завршува 7:6 содржи 13 гемови.
Важно е да не се бројат поединечните поени во тај-брејкот како дополнителни гемови.
На пример, резултатот може да биде:
7:6(7)
Бројката во заградата покажува резултат поврзан со тај-брејкот, но за вкупниот број гемови сетот и понатаму е:
7 + 6 = 13 гемови
Не се додаваат уште седум, осум или повеќе гемови поради поените во тај-брејкот.
Според тениските правила, тај-брејкот претставува еден гем во рамките на сетот.
Реален пример: Алкараз против Ѓоковиќ на Вимблдон 2024
Финалето на Вимблдон во 2024 година меѓу Карлос Алкараз и Новак Ѓоковиќ е одличен пример за едноставна пресметка.
Алкараз победи:
6:2, 6:2, 7:6
Сега ги броиме гемовите сет по сет.
Прв сет:
6 + 2 = 8
Втор сет:
6 + 2 = 8
Трет сет:
7 + 6 = 13
Вкупно:
8 + 8 + 13 = 29 гемови
Тоа значи дека:
- над 28.5 би било добитно;
- под 28.5 би било загубено;
- под 29.5 би било добитно;
- над 29.5 би било загубено.
Иако мечот завршил во само три сета, тај-брејкот во третиот сет го зголемил вкупниот број на 29 гемови.
Зошто бројот на сетови е толку важен?
Повеќе сетови најчесто значат и повеќе можности за гемови.
Да споредиме два измислени резултати само математички:
6:1, 6:2
Тоа се:
7 + 8 = 15 гемови
Но ако резултатот биде:
6:4, 4:6, 6:4
имаме:
10 + 10 + 10 = 30 гемови
Затоа натпревар што завршува во два сета може многу полесно да остане под одредена линија од меч што оди во решавачки сет.
Сепак, не е доволно само да се погоди бројот на сетови.
Многу тесен меч во два сета може да има:
7:6, 7:6
Тоа се:
13 + 13 = 26 гемови
Додека меч во три многу еднострани сета може да има релативно мал број гемови.
Токму затоа треба да се размислува и за тоа колку тесни може да бидат сетовите.
Реален пример: Ѓоковиќ против Алкараз во Синсинати 2023
Финалето во Синсинати во 2023 година меѓу Новак Ѓоковиќ и Карлос Алкараз покажува колку брзо расте вкупниот број кога се играат тесни сетови.
Ѓоковиќ победи:
5:7, 7:6, 7:6
Првиот сет содржи:
5 + 7 = 12 гемови
Вториот:
7 + 6 = 13
Третиот:
7 + 6 = 13
Вкупно:
12 + 13 + 13 = 38 гемови
Значи, на пример:
- над 37.5 = добитно;
- под 37.5 = загубено;
- под 38.5 = добитно;
- над 38.5 = загубено.
Овој меч покажува зошто два тај-брејка можат значително да влијаат врз вкупниот број гемови.
Дали е важно кој тенисер ги освојува гемовите?
Не, ако облогот се однесува на вкупниот број гемови на мечот.
Да земеме:
6:4, 6:4
Тоа се 20 гемови.
Ако резултатот е:
4:6, 4:6
повторно имаме 20.
За овој пазар не е важно кој е победникот. Важно е само колку гемови заедно освоиле двајцата тенисери.
Ова го разликува над/под од облог на победник или хендикеп, каде што е важно кој играч освоил повеќе сетови или со каква разлика во гемови завршил мечот.
Како се пресметува меч во три сета?
Се собира секој завршен сет.
Да претпоставиме дека резултатот е:
6:3, 4:6, 6:4
Прв сет:
6 + 3 = 9
Втор сет:
4 + 6 = 10
Трет сет:
6 + 4 = 10
Вкупно:
9 + 10 + 10 = 29 гемови
Ако линијата била 28.5, над е добитно.
Ако била 29.5, под е добитно.
Нема дополнително правило затоа што се одиграл трет сет. Се бројат сите гемови што влегуваат во конечниот резултат.
Како се пресметуваат гемови во меч на три добиени сета?
Кај формат во кој победникот треба да освои три сета, потенцијалниот вкупен број гемови е значително поголем.
Мечот може да заврши:
- во три сета;
- во четири сета;
- во пет сета.
Поради тоа, линиите за вкупно гемови обично се различни од оние кај стандарден меч на два добиени сета.
На пример, ако резултатот е:
6:4, 6:3, 6:2
имаме:
10 + 9 + 8 = 27 гемови
Но пет сета со тесни резултати може да создадат повеќе од двојно поголем број.
Реален пример: Ѓоковиќ против Надал на Австралија опен 2012
Финалето на Австралија опен во 2012 година меѓу Новак Ѓоковиќ и Рафаел Надал заврши:
5:7, 6:4, 6:2, 6:7, 7:5 во корист на Ѓоковиќ.
Пресметката е:
5 + 7 = 12
6 + 4 = 10
6 + 2 = 8
6 + 7 = 13
7 + 5 = 12
Вкупно:
12 + 10 + 8 + 13 + 12 = 55 гемови
Тоа е добар пример за тоа колку повеќе гемови може да донесе долг меч во пет сета.
Иако третиот сет бил релативно убедлив со 6:2, останатите сетови значително го зголемиле конечниот број.
Историски пример: Федерер против Надал на Вимблдон 2008
Уште поизразен пример е славното финале на Вимблдон во 2008 година.
Рафаел Надал го победи Роџер Федерер со:
6:4, 6:4, 6:7, 6:7, 9:7
Пресметката изгледа вака:
Прв сет: 10
Втор сет: 10
Трет сет: 13
Четврти сет: 13
Петти сет: 16
Вкупно:
62 гемови
Овој пример е особено корисен затоа што мечот се играл според тогашните правила, кога решавачкиот сет на Вимблдон можел да продолжи над 6:6 без денешниот начин на завршување.
Затоа, кога се гледаат историски натпревари, треба да се има предвид дека правилата за решавачките сетови се менувале низ годините.
Што значи над 22.5 гемови?
За над 22.5 се потребни најмалку 23 гемови.
Еве неколку резултати:
6:3, 6:3
9 + 9 = 18
Над 22.5 е загубено.
6:4, 7:5
10 + 12 = 22
Повторно е под 22.5.
7:5, 7:5
12 + 12 = 24
Над 22.5 е добитно.
6:4, 4:6, 6:2
10 + 10 + 8 = 28
И тука над 22.5 е добитно.
Најлесниот начин е да не се обидувате однапред да запаметите кои резултати се над или под. Соберете ги гемовите и споредете го бројот со линијата.
Што значи под 22.5 гемови?
Под 22.5 значи дека може да има најмногу 22 гемови.
На пример:
6:2, 6:3
8 + 9 = 17
Под 22.5 е добитно.
6:4, 6:4
10 + 10 = 20
Повторно добитно.
7:5, 6:4
12 + 10 = 22
И ова е под 22.5.
Но:
7:5, 7:5
12 + 12 = 24
Тука под 22.5 е загубено.
Може ли меч во два сета да оди над висока линија?
Да.
Не треба автоматски да се мисли дека два сета значат мал број гемови.
Најочигледен пример е:
7:6, 7:6
Секој сет има 13 гемови.
Вкупно:
26
Тоа е повеќе гемови отколку во некои мечеви што траат три сета.
На пример:
6:0, 0:6, 6:0
има:
6 + 6 + 6 = 18 гемови
Значи, бројот на сетови е важен, но тесноста на секој сет е исто толку важна.
Дали резултатот во тај-брејкот влијае на вкупниот број гемови?
Не во смисла на додавање дополнителни гемови.
Ако сетот заврши 7:6, тој има 13 гемови без разлика дали тај-брејкот завршил:
- 7:2;
- 7:5;
- 10:8;
- 15:13.
Тај-брејк поените не се претвораат во гемови.
Затоа тенисер може да одигра многу долг тај-брејк, а конечниот сет и понатаму да се смета како 7:6.
Ова е една од најчестите грешки кај луѓето кои првпат пресметуваат вкупни гемови.
А што со решавачки тај-брејк наместо цел сет?
Во некои формати, особено во одредени натпревари во двојки, решавачкиот дел од мечот може да биде посебен тај-брејк наместо цел трет сет.
Според тениските правила, таков решавачки тај-брејк може да се користи како замена за последниот сет.
Ова е ситуација во која не треба автоматски да се применува едноставното собирање како кај стандарден сет.
Начинот на кој таков решавачки тај-брејк се третира за облогот на вкупно гемови може да зависи од правилата под кои е понуден конкретниот пазар.
Затоа секогаш треба да се провери дали мечот се игра со стандарден решавачки сет или со посебен тај-брејк.
Вкупни гемови и хендикеп на гемови не се исто
Овие два пазари користат гемови, но мерат сосема различни работи.
Кај над/под се прашуваме:
Колку гемови ќе има вкупно?
Кај хендикеп на гемови се споредува разликата меѓу освоените гемови на двајцата тенисери.
Да земеме резултат:
6:4, 6:4
Вкупно се одиграни:
20 гемови.
Победникот освоил:
12 гемови.
Поразениот:
8 гемови.
За над/под е важен бројот 20.
За хендикеп е важна разликата:
12 – 8 = 4 гема
Затоа овие две категории не треба да се мешаат.
Вкупни гемови и точен број сетови исто така се различни
Можно е да очекувате меч во три сета, но тоа само по себе не кажува колку гемови ќе има.
Резултат:
6:0, 0:6, 6:0
има три сета, но само 18 гемови.
Резултат:
7:6, 7:6
има само два сета, но 26 гемови.
Затоа прогнозата дека мечот ќе биде долг според бројот на сетови не мора секогаш да значи и висок вкупен број гемови.
Како коефициентите се поврзани со линијата?
Линијата и коефициентот даваат различни информации.
Ако понудата е:
Над 22.5
бројката 22.5 ви кажува што треба да се случи за облогот да биде успешен.
Коефициентот ја определува пресметката на потенцијалната исплата.
Затоа прво треба правилно да се разбере линијата, а потоа како се читаат коефициенти.
Две различни линии, на пример 21.5 и 23.5, не треба да се споредуваат само според коефициентот. Условот за добитен облог е различен.
Како функционираат вкупните гемови при обложување во живо?
Вкупните гемови може да се нудат и додека мечот трае.
При обложување во живо, линијата може да се менува по речиси секој гем или сет.
Да претпоставиме дека првиот сет завршил 7:6.
Веќе се одиграни 13 гемови.
Ако мечот продолжи во втор сет, новата проценка за конечниот вкупен број мора да го земе предвид и она што веќе се случило.
Ако и вториот сет е тесен, бројот брзо расте.
Ако вториот заврши 6:0 и мечот заврши, конечниот број би бил:
13 + 6 = 19
Кај понудите во живо особено е важно да се прочита дали линијата се однесува на конечниот вкупен број на целиот меч, само на тековниот сет или на друг конкретен период.
Може ли да се игра над/под само за еден сет?
Да.
Може да постои линија само за:
- прв сет;
- втор сет;
- решавачки сет.
Да претпоставиме дека линијата за првиот сет е 9.5 гемови.
Ако сетот заврши:
6:3
има 9 гемови и под 9.5 е добитно.
Ако заврши:
6:4
има 10 и над 9.5 е добитно.
Ако заврши:
7:5
има 12.
Ако заврши:
7:6
има 13.
Резултатите од следните сетови немаат влијание врз облог што се однесува само на првиот сет.
Што ако тенисер го предаде мечот?
Ова е една од најважните ситуации што треба да се проверат пред обложување на вкупен број гемови.
Замислете дека мечот стигнал до:
6:4, 2:1
и еден тенисер не може да продолжи.
Во тој момент се одиграни:
10 + 3 = 13 гемови
Но тоа не значи автоматски дека секој облог на вкупно гемови ќе се пресмета едноставно според тие 13.
Правилата за предаден или недовршен натпревар може да зависат од конкретните услови според кои е понуден облогот. Во одредени случаи веќе решени исходи може да се третираат поинаку од линии што повеќе не можат сигурно да се утврдат.
Затоа, ако натпреварот не заврши, треба да се проверат правилата за пресметка наместо да се претпостави дека сите веќе одиграни гемови автоматски го решаваат облогот.
Што ако облогот биде поништен?
Кај невообичаени ситуации, како предавање, дисквалификација или друг прекин, може да се применат правила според кои одреден пазар се пресметува со коефициент 1 или влогот се враќа.
Тоа се ситуации во кои е корисно да се знае што значи поништен облог.
Особено кај тенисот, правилата за недовршен меч можат да бидат поважни отколку кај спортови во кои натпреварите многу поретко завршуваат пред предвидениот крај.
Како се пресметува потенцијалната исплата?
Откако ќе се утврди дали вкупниот број гемови е над или под линијата, исплатата зависи од влогот и коефициентот.
На пример:
Влог: 1.000 денари
Коефициент: 1.90
Ако изборот е добитен:
1.000 × 1.90 = 1.900 денари
Бројот на гемови не се користи директно во оваа математичка операција.
Тој само одредува дали условот на облогот е исполнет.
За почетниците е корисно одделно да се разбере и како се пресметува добивката, бидејќи линијата и потенцијалната исплата се две различни работи.
Што да се анализира пред облог на вкупно гемови?
За овој пазар не е доволно само да се утврди кој тенисер е подобар.
Всушност, понекогаш многу поважно е да се процени дали мечот ќе биде тесен.
Колку често тенисерите го задржуваат сервисот?
Кога двајца силни сервери ретко губат свој сервис, сетовите полесно можат да стигнат до:
- 6:4;
- 7:5;
- 7:6.
Тоа го зголемува бројот на гемови.
Колку често прават брејк?
Тенисер кој е многу подобар на ритерн може да создаде еднострани сетови од типот 6:1 или 6:2.
Таквите сетови имаат значително помалку гемови од 7:5 или 7:6.
На која подлога се игра?
Подлогата може да влијае врз начинот на кој се развиваат поените и сервис-гемовите.
Не треба механички да се претпоставува дека секој меч на една подлога ќе биде ист, но условите се релевантен дел од анализата.
Дали играчите се изедначени?
Кога разликата во квалитет е мала, поверојатно е да има повеќе тесни сетови или решавачки сет.
Кога фаворитот е значително посилен и игра добро, постои можност за пократок резултат како 6:2, 6:2.
Во каква форма се?
Рангирањето не ја покажува секогаш моменталната состојба.
Повреди, замор, претходни долги мечеви и формата на конкретниот турнир можат да влијаат врз тоа колку конкурентен ќе биде натпреварот.
Ниту еден од овие фактори не гарантира исход. Тие само помагаат подобро да се разбере што треба да се случи за линијата да биде надмината или да остане под неа.
Најчести грешки при броење гемови
Првата грешка е да се бројат само гемовите на победникот.
Кај 6:4, 6:3 не се бројат само 12-те гемови на победникот.
Се бројат:
6 + 4 + 6 + 3 = 19
Втората грешка е додавање на тај-брејк поените.
7:6 секогаш дава 13 гемови во стандардната пресметка на сетот, без разлика колку поени траел тај-брејкот.
Третата грешка е да се претпостави дека три сета секогаш значат повеќе гемови од два.
Како што видовме, 7:6, 7:6 има 26 гемови, додека 6:0, 0:6, 6:0 има само 18.
Четвртата грешка е мешањето на вкупни гемови со хендикеп во гемови.
Кај првото се собираат гемовите на двајцата. Кај второто се гледа нивната разлика.
Петтата грешка е игнорирање на правилата ако тенисерот го предаде мечот.
Брз начин за пресметка
Најлесниот метод има три чекори.
1. Соберете ги гемовите во секој сет.
На пример:
6:4 = 10
3:6 = 9
7:5 = 12
2. Соберете ги сетовите.
10 + 9 + 12 = 31
3. Споредете со линијата.
Ако линијата е 30.5:
31 > 30.5
Значи над 30.5 е добитно.
Ако линијата е 31.5:
31 < 31.5
Значи под 31.5 е добитно.
Тоа е целата основна математика зад облогот.
Што треба да запомните за над/под гемови?
Вкупниот број гемови се добива со собирање на сите гемови што ги освоиле двајцата тенисери во сетовите што се земаат предвид.
Неколку корисни вредности се:
6:0 = 6 гемови
6:2 = 8 гемови
6:4 = 10 гемови
7:5 = 12 гемови
7:6 = 13 гемови
Потоа само се собираат сите сетови.
Реалното финале Алкараз – Ѓоковиќ на Вимблдон 2024 со резултат 6:2, 6:2, 7:6 имало 29 гемови. Финалето Ѓоковиќ – Алкараз во Синсинати 2023 со 5:7, 7:6, 7:6 имало 38, а финалето Ѓоковиќ – Надал на Австралија опен 2012 имало 55.
Токму овие примери покажуваат колкава разлика можат да направат тај-брејковите, дополнителниот сет и тесните резултати.
Сепак, пред облог треба да се провери дали линијата се однесува на целиот меч или само на одреден сет и како се третираат предавања и посебни формати на решавачки сет.
Обложувањето треба да остане форма на забава. Дури и деталната анализа на сервисот, подлогата и претходните резултати не може да го гарантира конечниот број гемови.
