Коефициентите се еден од основните јазици на спортското обложување. Бројки како 1.50, 2.00, 2.75 или 5.00 не покажуваат само колкава може да биде исплатата од еден облог. Тие истовремено содржат информација за тоа колку одреден исход се смета за веројатен и колку „чини“ тој исход на пазарот.
За почетник, најважно е да се разберат три работи:
- коефициентот ја одредува потенцијалната исплата;
- од коефициентот може да се пресмета имплицирана веројатност;
- повисок коефициент не значи автоматски и подобар облог.
Кај децималните коефициенти, кои се најрелевантни за европските корисници, математиката е релативно едноставна: влогот се множи со коефициентот за да се добие потенцијалната вкупна исплата.
Краток пример: што значи коефициент 2.00?
Ако поставите:
- влог: 1.000 денари
- коефициент: 2.00
тогаш:
1.000 × 2.00 = 2.000 денари
Тоа се 2.000 денари вкупна исплата, а не 2.000 денари чиста добивка.
Бидејќи во исплатата е вклучен и првичниот влог:
2.000 – 1.000 = 1.000 денари потенцијална добивка
Оваа разлика меѓу исплата и добивка е една од првите работи што треба да се разберат при читањето на коефициентите.
Како да прочитате различни коефициенти?
Следната табела покажува што би значеле неколку чести децимални коефициенти при влог од 1.000 денари:
| Коефициент | Потенцијална исплата | Потенцијална добивка | Имплицирана веројатност |
|---|---|---|---|
| 1.20 | 1.200 ден. | 200 ден. | 83,33% |
| 1.50 | 1.500 ден. | 500 ден. | 66,67% |
| 2.00 | 2.000 ден. | 1.000 ден. | 50% |
| 2.50 | 2.500 ден. | 1.500 ден. | 40% |
| 3.00 | 3.000 ден. | 2.000 ден. | 33,33% |
| 5.00 | 5.000 ден. | 4.000 ден. | 20% |
Табелата веднаш покажува една важна врска:
колку е повисок коефициентот, толку е поголема потенцијалната исплата, но толку е помала имплицираната веројатност.
Тоа не значи дека исход со коефициент 1.20 сигурно ќе се случи или дека исход со 5.00 е невозможно да се случи. Коефициентите претставуваат цена и проценка, а не гаранција.
Формула за пресметување на исплатата
Кај децималните коефициенти формулата е:
Влог × коефициент = потенцијална исплата
За чистата потенцијална добивка:
Потенцијална исплата – влог = потенцијална добивка
Да земеме уште еден пример.
Влог: 750 денари
Коефициент: 2.40
Исплата:
750 × 2.40 = 1.800 денари
Потенцијална добивка:
1.800 – 750 = 1.050 денари
Затоа коефициентот може практично да се гледа како множител на влогот.
Што е имплицирана веројатност?
Коефициентот може да се претвори и во процент.
Тоа се нарекува имплицирана веројатност.
Кај децимални коефициенти формулата е:
1 ÷ коефициент × 100
На пример, за коефициент 2.00:
1 ÷ 2.00 × 100 = 50%
За коефициент 4.00:
1 ÷ 4.00 × 100 = 25%
За коефициент 1.50:
1 ÷ 1.50 × 100 ≈ 66,67%
Ова е стандарден начин за претворање на децималните коефициенти во имплицирана веројатност.
Коефициентот не ја покажува „вистинската“ веројатност
Ова е важна разлика.
Ако коефициентот 2.00 одговара на 50%, тоа не значи дека е докажано дека исходот има точно 50% шанса да се случи.
Тоа е процентот имплициран од понудениот коефициент.
Во реалните пазари, коефициентите содржат и маржа на операторот, а проценката на веројатноста може да се менува со нови информации и движењето на пазарот. Затоа имплицираната веројатност е корисна математичка алатка, но не треба да се третира како објективна прогноза.
Што е „фер“ коефициент?
Ако веќе имаме проценка за веројатноста, можеме да ја свртиме формулата.
1 ÷ веројатност = фер децимален коефициент
На пример, ако хипотетички процениме дека некој исход има веројатност од 50%:
1 ÷ 0,50 = 2.00
За 25%:
1 ÷ 0,25 = 4.00
За 80%:
1 ÷ 0,80 = 1.25
Ова е математичкиот коефициент без дополнителна маржа.
Во практика, проблемот не е пресметката. Најтешкиот дел е правилно да се процени самата веројатност.
Како маржата влијае на коефициентите?
Да земеме измислен 1X2 фудбалски пазар:
| Исход | Коефициент | Имплицирана веројатност |
|---|---|---|
| 1 | 1.80 | 55,56% |
| X | 3.60 | 27,78% |
| 2 | 4.50 | 22,22% |
Ако ги собереме процентите:
55,56 + 27,78 + 22,22 = 105,56%
Но сите можни конечни исходи за овој пазар заедно логично треба да претставуваат 100%.
Дополнителните 5,56 процентни поени над 100% се нарекуваат overround и се користат како показател за вградената маржа во пазарот. Сепак, overround не треба автоматски да се толкува како точен процент на профит што операторот ќе го оствари од тој натпревар. Реалниот резултат зависи и од распределбата на влоговите и од начинот на кој е структуриран пазарот.
Ова е важна нијанса што често се губи кога коефициентите се објаснуваат премногу едноставно.
Како се чита 1X2?
Кај фудбалот, еден од најпознатите пазари е 1X2:
- 1 = победа на домашниот тим
- X = нерешен резултат
- 2 = победа на гостинскиот тим
На пример:
| Исход | Коефициент |
|---|---|
| 1 | 1.65 |
| X | 3.90 |
| 2 | 5.20 |
Најнискиот коефициент е 1.65, па домашната победа има највисока имплицирана веројатност од трите понудени исходи.
Највисокиот коефициент е 5.20, што значи дека гостинската победа има пониска имплицирана веројатност, но поголема потенцијална исплата за истиот влог.
Што значи „фаворит“?
Во едноставен пазар, исходот со најнизок коефициент обично се третира како фаворит.
На пример:
- Играч А: 1.30
- Играч Б: 3.50
Играч А е фаворит според понудените коефициенти.
Но тука е лесно да се направи погрешен заклучок:
фаворит не значи сигурен победник.
Коефициент од 1.30 одговара на имплицирана веројатност од околу 76,9%. Тоа остава значителен простор исходот да биде поинаков.
Затоа изрази како „сигурен коефициент“ или „сигурен тикет“ можат да создадат погрешна слика за ризикот.
Низок коефициент не значи автоматски добар облог
Замислете исход со коефициент 1.20.
Потенцијалната исплата изгледа релативно лесно достижна бидејќи исходот е силен фаворит. Но за влог од 1.000 денари потенцијалната добивка е само 200 денари.
Ако реалната веројатност за исходот е пониска од онаа што ја имплицира коефициентот, нискиот коефициент сам по себе не го прави облогот поволен.
Истата логика важи и обратно.
Коефициент 5.00 не е „добар“ само затоа што нуди петкратна исплата.
Коефициент и вредност не се иста работа
Ова е можеби најважниот чекор после разбирањето на основната математика.
Да претпоставиме:
- понуден коефициент: 2.00
- имплицирана веројатност: 50%
Ако некој, врз основа на сопствен модел или анализа, проценува дека реалната веројатност е 55%, тогаш неговата проценка е повисока од онаа имплицирана со коефициентот.
Ова е основата на концептот value betting.
Но треба да се нагласи дека сопствената проценка може да биде погрешна. Математиката може точно да каже што имплицира коефициентот, но не може автоматски да каже која е реалната веројатност за спортски исход.
Зошто коефициентите се менуваат?
Коефициент што денес е 2.10 утре може да стане 1.90 или 2.30.
Причини можат да бидат:
- информации за составот;
- повреда или отсуство на важен играч;
- промена на временските услови;
- информации поврзани со натпреварот;
- движење на пазарот;
- обем и распределба на поставени облози;
- времето што останува до почетокот на настанот.
Кај обложувањето во живо промените се уште побрзи бидејќи самата состојба на натпреварот постојано ја менува проценката за идните исходи.
Гол, црвен картон, серија поени или преостанатото време можат значително да го променат коефициентот за неколку секунди.
Како работат коефициентите на комбиниран тикет?
Кај обичен комбиниран тикет, децималните коефициенти се множат.
Да земеме три селекции:
- 1.50
- 1.80
- 2.00
Вкупен коефициент:
1.50 × 1.80 × 2.00 = 5.40
Ако влогот е 500 денари:
500 × 5.40 = 2.700 денари потенцијална исплата
Потенцијалната добивка е:
2.700 – 500 = 2.200 денари
Но кај стандарден комбиниран тикет мора да бидат исполнети сите селекции за целиот тикет да биде добитен.
Токму затоа додавањето нови селекции го зголемува вкупниот коефициент, но истовремено додава и нов услов што мора да се исполни. Кај повеќекратните облози се комбинира и ефектот на маржата од индивидуалните пазари.
Децимални, фракциски и американски коефициенти
Истата веројатност може да биде прикажана во различен формат.
| Децимален | Фракциски | Американски | Приближна имплицирана веројатност |
|---|---|---|---|
| 1.50 | 1/2 | -200 | 66,67% |
| 2.00 | 1/1 | +100 | 50% |
| 2.50 | 3/2 | +150 | 40% |
| 3.00 | 2/1 | +200 | 33,33% |
Децималниот формат директно ја покажува вкупната исплата по единица влог. Фракцискиот формат е традиционално распространет во Велика Британија, додека американскиот користи позитивни и негативни moneyline вредности. Форматот го менува начинот на прикажување, но не и основната економска вредност на истиот коефициент.
За корисник кој работи со децимални коефициенти, нема потреба постојано да ги конвертира останатите формати. Корисно е само да знае што претставуваат ако ги сретне на странска статистичка или спортска страница.
Најчести грешки при читање коефициенти
1. Исплатата се меша со добивката
Коефициент 2.00 и влог од 1.000 денари значат 2.000 денари вкупна исплата, од кои 1.000 денари се првичниот влог.
2. Имплицираната веројатност се третира како точна прогноза
Формулата кажува што имплицира понудениот коефициент. Не докажува колкава е вистинската шанса за исходот.
3. Низок коефициент се смета за „сигурен“
Секој спортски исход носи неизвесност.
4. Повисок коефициент се смета за подобра вредност
Потенцијалната исплата е поголема, но и имплицираната веројатност е помала.
5. Се игнорира маржата
Коефициентите на сите исходи во еден пазар обично не претставуваат чиста распределба од точно 100%.
6. Се гледа само вкупниот коефициент на комбинацијата
Коефициент 15.00 може визуелно да изгледа привлечен, но важно е колку независни селекции мора да бидат погодени за тикетот да биде добитен.
Практична проверка пред да прочитате еден коефициент
Кога ќе видите коефициент, можете да поминете низ четири едноставни прашања:
- Колкава е потенцијалната исплата за мојот влог?
- Колкава имплицирана веројатност претставува коефициентот?
- Дали гледам еден исход или комбинација од повеќе исходи?
- Дали го мешам високиот коефициент со добра вредност или нискиот со сигурност?
Со ова, бројката престанува да биде само број на екранот и станува информација што може правилно да се интерпретира.
Што треба да запомните за коефициентите?
Најважната формула е едноставна:
влог × децимален коефициент = потенцијална вкупна исплата
За имплицираната веројатност:
1 ÷ коефициент × 100 = имплицирана веројатност
Но правилното читање на коефициентите оди чекор подалеку.
Треба да се разликуваат исплата и добивка, да се разбере дека имплицираната веројатност не е исто што и вистинската веројатност, и да се има предвид дека во пазарот е вградена маржа.
Кога тие три работи се јасни, многу други теми во спортското обложување, од 1X2 и хендикеп до live коефициенти и системски тикети, стануваат значително полесни за разбирање.
Обложувањето секогаш вклучува ризик и коефициентот, без оглед колку е низок, не претставува гаранција за добивка.
